پرورش ماهیان گرمابی

 

 

تهیه و تنظیم شرکت زر آبزی شمال

 

 

مهرماه 1383

 

 

 

 

 

 

اصول ساخت استخر :

در هنگام ساخت استخر ابتدا بايد مطالعات كلي صورت گيرد و به صورت زير مي‌توان دسته‌بندي كرد :

1.          تهيه نقشه تپوگرافي

2.          شرايط فيزيكوشيميائي آب دقيقاً تشريح گردد .

3.          تغييرات دما هوا وآب و تغييرات دبي آب در طول سال معيين گردد .

4.          مالكيت آب و زمين و راه ارتباطي مورد بررسي قرار گيرد .

5.          برآورد كلي طرح و بررسي مشكلات وتنگناها

6.          بررسي تقريبي هزينه‌هاي ثابت و جاري و سود اقتصادي طرح

 

 

خصوصيات فيزيكو شيميائي آب :

 1.  درجه حرارت بين 30-12 درجه سانتيگراد باشد كه 28-22 درجه سانتيگراد مناسبترين است .

   2.      PH بين 2/8 –8/6 باشد .

   3.     اكسيژن بين 8-6 ميلي‌گرم در ليتر باشد .

   4.     دي‌اكسيد كربن نبايد زياد باشد ، حداكثر 5 ميلي گرم در ليتر

   5.     آهن وكلر نبايد از يك ميلي گرم در ليتر بيشتر باشد .

   6.     ميزان شوري حدود 3 گرم در هزار خوب است .

 

 

 

خصوصيات خاك :

   1.     PH در حد خنثي يا در حالت تعادل با آب باشد.

   2.     ازنظر پتاسيم ، فسفر و ازت غني باشد.

   3.     در صورت امكان خاك سولفاته نباشد، چون باعث اسيدي شدن آب مي‌شود.

   4.     خاك داراي رس كافي باشد.

 

خصوصيات كلي استخر:

   1.     طول بزرگ استخر شرقي‌ ـ غربي باشد.

   2.     شيب كف استخر از ورودي به خروجي 2 تا 3 در هزار باشد.

   3.     شيب كف استخر از كناره‌ها به زهكش وسط سه در هزار باشد.

   4.     شيب ديواره‌ها 1:4 تا 1:8 باشد، جاده روي خاكريز حدود دو متر است.

   5.     بين زهكش و پايه ديوار دو متر فاصله باشد.

 6.  شيب سطح داخلي ديواره 1:2 باشد اما در استخرهاي بزرگ كه تاثير باد زياد است و يا در استخرهايي كه از خاك سبك درست شده‌اند مي‌توان شيب را به 1:4 تقليل داد و شيب خارجي را 1:2 مي‌گيريم.

 

اقدامات لازم براي ساخت استخر:

   1.     نقشه برداري از زمين.

   2.     تسطيح و بوته تراشي .

   3.     علامت گذاري براي تعيين مساحت استخر.

   4.     اندازه گيري و علامت گذاري براي ساختن خاكريزها .

   5.     جمع كردن خاك نباتي.

   6.     در صورت لزوم گود كردن كف استخر.

   7.     احداث ديواره‌ها.

   8.     احداث دريچه‌هاي ورودي و خروجي.

 

قسمت‌هاي يك كارگاه پرورش ماهي گرمابي :

   1.     ديواره‌ها

   2.     سيستم آبرساني و تامين آب

   3.     دريچه ورودي آب

   4.     دريچه خروجي و كانال تخليه

   5.     حوضچه صيد

   6.     سيستم هوادهي

   7.     ساختمان‌ها و تاسيسات جانبي

 

 

پرورش لارو تا بچه ماهي نورس :

لارو حدود 7-5 ميليمتر طول دارد كه بعد از حدود يك ماه به 4-3 سانتي‌متر و وزني حدود 300-200 ميلي‌گرم مي‌رسد كه در كل با آماده سازي قبل وبعد از برداشت حدود6-5 هفته طول مي‌كشد .به اين ماهيان بچه ماهيان تابستاني مي‌گويند .

آماده‌سازي استخر :

   1.     جمع‌آوري علفهاي هرز و آهك پاشي

 2.  شخم و ديسك زدن : به صورت كم عمق بايد استخر را شخم بزنيم چون اگر عميق شخم بزنيم خاك حاصلخيز از دسترس خارج مي‌شود .

 3.  كود پايه : استفاده از 5-3 تن كود گاوي در هكتار و بعد از آبگيري به ترتيب 70 و 30 كيلوگرم كود نيتراته و فسفاته در هر هكتار .

 4.  آبگيري از يك منبع مطمئن و سالم : نيمي از استخر را 6-5 روز قبل از انتقال لارو آبگيري مي‌كنيم آبگيري بايد سريع باشد تا از تجمع موجودات موذي جلوگيري شود .

   5.     در صورت امكان ايجاد سدي براي جلوگيري از ورود مار و قورباغه

 6.  سمپاشي استخر : استفاده از سمومي مانند تري‌كلروفن ، فليبول ، مازوتن با مقدار مصرف ppm 1-5/0 (نيم تا يك گرم در يك متر مكعب ) . اين سموم كلادوسرها و كوپه‌پودها را در عرض 24-16 ساعت مي‌كشد در حاليكه بر روي روتيفرها تاثيري ندارد . در ضمن وجود 100 عدد سيكلوپس در هر ليتر آب استخر باعث نابودي 95-90 درصد لاروها مي‌شود .

 

انتقال لارو :

 1.  انتقال لارو از سالن انكوباسيون زماني است كه لارو به تغذيه فعال افتاده و رنگ آن كاملاً سياه شده است .

   2.     هرگونه جابجائي در هواي خنك صبح بايد صورت گيرد .

 3.  لاروها در محلهاي ساكن و آرام  و دور از ديواره و با رعايت همدمائي وارد استخر گردند.

 4.  كشت لارو 7-6  روز بعد از كود دهي بايد صورت گيرد زيرا اكسيژن محلول براي تجزيه كود بكار مي‌رود و از روز پنجم به بعد دوباره اكسين افزايش مي‌يابد .

 5.  تركم كشت 3-2 ميليون در هكتار مي‌باشد . اما بايد توجه داشت كه در استخرهاي بزرگ اين تراكم كم مي‌شود .

 

تغذيه لاروها :

مناسب‌ترين غذا در اوايل تغذيه روتيفر و پارامسي مي‌باشد .

در روزهاي 4-1 بعد از كشت لارو بعلت وجود كيسه زرده احتياج به غذادهي نيست  اما براي آشنائي لارو با طعم و بوي غذا و فراگيري نحوه پيدا كردن غذا از غذاي دستي استفاده مي‌كنيم . يكي از علل مرگ و مير بچه ماهيان كمبود غذاي مناسب مي‌باشد .

در كل از روز دوم غذادهي را آغاز مي‌كنيم كه اين غذا بايد 50-40 درصد پروتئين داشته باشد كه مي‌توان از قسمتهاي مساوي آرد گندم ، آرد سويا ، پودر ماهي و پودر گوشت استفاده كرد و بايد بصورت آرد ريز 2/0 –1/0 ميلي‌متري در كناره‌هاي استخر پاشيده شود . بعد از 12-10 روز از كشت بچه ماهيان و وقتي كه شروع به شناي دسته جمعي كردند مي‌توان بتدريج براي غذادهي از تشتك پلاستيكي استفاده كرد .

مقدار عذا بستگي به فراواني زئوپلانكتونها ، نوع استخر و همچنين درصد بقا و سن نوزادها دارد كه بطور متوسط مي‌توان از  5/1 – 1 كيلوگرم غذا در 3-2 وعده استفاده كرد كه با افزايش سن اين مقدار افزايش مي‌يابد . غذا را بايد پشت به باد در استخر پخش كرد .

در ضمن در غذا مي‌توان از كنجاله سويا ، روغن سويا ‌، شير خشك وانواع مكملهاي معدني و ويتاميني استفاده كرد . در ضمن استفاده زياد از آرد سويا باعث كمبود ويتامين  A مي‌شود .

اگر اندازه غذا درشت باشد ماهي چندين بار براي گرفتن غذا حمله مي‌كند كه اين كار بعلت مصرف بيش ازحد انرژي براي بچه ماهي بسيار خطرناك است . بنابراين اتلاف انرژي موجب مرگ ومير انبوه در هفته اول مي‌شود . ( بسيار مهم )

يكي از بهترين غذاها براي تغذيه ابتدائي شيرابه سويا است كه مي‌توان 60-30 كيلوگرم سويا را به مدت 8-7 ساعت در آب خيساند و بعد به كمك چرخ‌گوشت آن را چرخ و شيرابه سفيد آن را در 3-2 نوبت به ماهي داد .

5 روز بعد از كشت لارو مي‌توان از 5/1-1 تن كود گاوي استفاده كرد تا به تدريج غذاهاي طبيعي در استخر بارور شود .

 

 

 

صيد :

بعد از اينكه وزن بچه‌ماهيان به 300 ميلي‌گرم و اندازه‌اي معادل 3-2 سانتيمتر رسيد آنها را صيد و به استخرهاي پرورش ماهي انگشت قد منتقل مي‌كنند . البته در خيلي از مزارع در صورت تراكم بالا مقداري از بچه‌ماهيان نورس را صيد كرده ، تراكم را كاهش داده و در همان استخر پرورش ماهي انگشت‌قد را ادامه مي‌دهند .در كل براي صيد حداقل يك روز قطع غذاي دستي لازم است ولي در استخرهاي بزرگ قطع غذا بايد بتدريج و طي چند روز انجام شود .

 

پرورش بچه ماهيان انگشت‌قد :

در اين مرحله بچه‌ماهي تابستاني را به مدت 5-3 ماه ديگر پرورش مي‌دهند تا به طولي حدود 20-8 ساتيمتر برسد به اين ماهيان بچه‌ماهيان انگشت‌قد مي‌گويند .

اصول آماده سازي استخر پرورش بچه‌ماهيان انگشت‌قد مانند بچه‌ماهيان نورس است فقط سمپاشي در اين استخرها صورت نمي‌گيرد .

مدت زمان آبگيري بهتر است12-10 روز باشد و 10 روز بعد از آبگيري كامل رهاسازي صورت مي‌گيرد ودر اين بين در صورت وجود انگل لرنه‌آ بعلت عدم وجود ماهي اين انگل از بين مي‌رود .

مي‌توان از تراكم 100-50 هزار در هر هكتار استفاده كرد . 

استفاده بيش از حد از غذاي دستي باعث چاقي غير طبيعي ماهي و حساس شدن نسبت به بيماريها بخصوص در فصل سرما مي‌شود .

5/1-1 درصد وزن واقعي كپور ماهيان غذا داده مي‌شود .

هرسه هفته از محلهاي تغذيه آنها بازديد شود و جابجائي در محل آخور ماهي آمور ايجاد شود.

شكم ماهي از پهلو فشار داده شود : رنگ تيره (غذاي طبيعي ) ، رنگ خاكستري روشن (غذاي دستي ) اگر مقدار غذاي دستي زياد بود ( رنگ روشن ) بايد پروتئين جيره را زياد كنيم  .

 

 محاسن استخرهاي خاكي كوچك :

 1.  حدود %50 از حوضچه كم عمق بوده و جاي مناسبي براي زندگي و تغذيه بچه ماهيان است .

   2.     فضا و سطح مناسبي براي رشد فيتوپلانكتونها و زئوپلانكتونها ست .

   3.     حوضچه‌ها را مي‌توان به راحتي خشك و ضدعفوني كرد .

   4.     در حوضچه‌ها مي‌توان به راحتي حمام‌هاي ضدعفوني را انجام داد .

   5.     بچه ماهيان را همواره مد نظر و كنترل قرارداد .

   6.     در صورت نياز به آساني مي‌توان به وسيله صيد از تراكم آنها كاست .

   7.     تغذيه دستي به آساني صورت مي‌گيرد .

   8.     تنها اشكال آن هزينه بالاي ساخت آن است .

پرورش ماهي بازاري :

 

آماده سازي استخر :

 1.  خشك كردن و آهك زدن : اين عمل سبب نابودي تخم انواع حشرات و موجودات مزاحم مي‌شود و آهك پاشي اين كار را تكميل مي‌كند 1200-600 كيلوگرم در هكتار

   2.     شخم و ديسك زدن : براي عمل تهويه به عمق 15-10 سانتي متر را شخم مي‌زنيم .

 3.  در صورت كاشت گياهان سبز در كف استخر : باعث باروري خاك استخر و كاهش نفوذ‌پذيري آن مي‌شود .

   4.     كود پايه : 2-5/1 تن در هكتار از كود گاوي استفاده كنيم .

 5.  آبگيري : (الف ) عاري از هر نوع آلودگي انگلي و فاضلابها باشد   ( ب ) آبگري آرام انجام شود    ( ج ) آب ابتدا فيلتر شده و سپس وارد استخر شود ( فيلتر اول يك سانتيمتر ، فيلتر دوم 4/0 سانتيمتر و فيلتر سوم يك ميليمتر )   (د ) بهتر است آبگيري در اسفندماه صورت گيرد . و فاصله بين آبگيري و ورود بچه ماهي حداقل 10 روز باشد چون در اين مدت زمان نوزاد انگل لرنه‌آ و بعضي از انگل‌هاي ديگر بعلت نبود ميزبان از بين خواهند رفت .

 

تهيه بچه ماهي سالم :

   1.     از نظر شكل ظاهري متناسب باشد .

   2.     فلسها ،  باله‌ها ، چشم‌ها براق و شاداب باشند .

   3.     در صورت استفاده از غذاي طبيعي بخش انتهائي روده سياه رنگ باشد .

   4.     بدن آنها داراي موكوس بسيار لزج و كشدار و خونريزي نباشد .

 5.  قرار دادن آنها در يك ظرف صاف بدون آب و مشاهده وضعيت تلاش وحركت آنها ، در صورتي كه حركت سريع داشته باشند نشان سلامتي آنهاست .

   6.     مشاهدات آزمايشگاهي

 

 تغذيه ماهي كپور :

براي تغذيه كپور مي‌توان از گندم ، ذرت ، جو ، سبوس گندم و برنج، انواع كنجاله‌ها ، ضايعات كشتارگاهي ، ضايعات نان و … استفاده كرد .

% 3  * تعداد كل ماهي كپور  * وزن متوسط ماهي كپور = مقدار غذاي روزانه

تغذيه ماهي آمور :

براي تغذيه آمور مي‌توان از شبدر ، يونجه ، سورگوم ، انواع گياهان خوش‌خوراك استفاده كرد .

براي تغذيه آمور روزانه 45-35 درصد وزن آمور غذادهي صورت گيرد

 

تغذيه ماهي فيتوفاگ وبيگ‌هد :

تغذيه اين ماهيان بايد با غذاي طبيعي انجام شود كه براي تكثير اين غذاها ازكوددهي استفاده كنيم .

 

شرايط غذا دهي :

 1.  تغذيه ماهيان با افزايش دماي آب افزايش مي‌يابد و بهترين دما 28 –22 درجه سانتي‌گراد مي‌باشد .

   2.     غذا دادن به آمور بايد يك تا دو ساعت قبل از كپور صورت گيرد .

   3.     اندازه‌هاي دانه غذا يا پلت بايد متناسب با اندازه دهان ماهي باشد .

   4.     غذا در زمان و مكان معين به ماهي داده شود .

   5.     تغذيه در موقعي صورت گيرد كه اكسيژن محلول آب در حد بالائي است .

 6.  اگر از گندم وجو استفاده مي‌شود بهتر است آن را به مدت 7 ساعت در آب خيسانده و پهن كردن در لابلاي كيسه كنفي ( گوني ) پس از جوانه زدن مصرف كرد .

   7.     سبوس زياد به دستگاه گوارش آسيب رسانده و  موجب پاره شدن جداره آن مي‌گردد .

   8.     دانه حبوبات را بايد پخت .

   9.     ملاس چغندر را مي‌توان به عنوان منبع انرژي بكار برد .

10. آنزميت (زئوليت ) را مي‌توان به ميزان 3-2 درصد در غذا و به صورت متناوب 2تن در كل دوره در استخر بكار برد .

 

كود دهي :

كوددهي مهمترين و ارزانترين راه باروري استخرهاي پرورش ماهيان گرمابي مي‌باشد، براي رشد و توسعه موجودات زنده غذايي كه مورد تغذيه ماهيان قرار مي‌گيرند، بعضي از مواد اساسي مانند فسفر، ازت و پتاسيم موردنياز مي‌باشد كه با كوددهي تامين مي‌گردد .

 

 

انواع كودها :

 

1-كودهاي آلي :    الف- كود حيواني (كودمرغي، كوداردكي،كودگاوي،كودگوسفندي)

ب-كود سبز

2-كودهاي معدني :    الف- كودازته                     ب-كود فسفاته

كودمرغي و كود اردك بالاترين ميزان مواد آلي نظير ازت،فسفر،كلسيم و پتاسيم را داراست ولي در مورد افزودن آن به استخر بايد دقت زيادي نمود چون دادن مقدار زياد اين كودها سبب تلفات ناگهاني ناشي از كمبود اكسيژن مي‌گردد .كود گاوي امروزه به دلايل ذيل بيشترين كاربرد را در امر پرورش ماهيان گرمابي داراست:

از آنجائيكه گاو حيواني نشخوار كننده است و غذاي خود را كاملا خرد كرده و قابل هضم مي‌سازد، استفاده از كود گاوي در استخر مصرف اكسيژن در آب را كم مي‌كند، به علاوه كود گاوي در آب به صورت معلق است و توسط باكتريهاي هوازي به طور كامل تجزيه مي‌گردد . اين بسيار مهم است چون تجزيه كود در لايه‌هاي ستون آب نياز به مصرف اكسيژن كمتري دارد ولي كودهاي ديگر بيشتر در كف مورد تجزيه قرار مي‌گيرند كه سبب مي‌شود مقدار اكسيژن بيشتري از محيط خارج و مخاطراتي براي ماهي بوجود آورد .نحوه دادن كودهاي آلي به اين صورت مي‌باشد : آنها را به صورت محلول در آورده و به صورت شيرابه به استخر منتقل مي‌كنيم و اگر هنگاميكه مقداري كود شيميايي به آن اضافه گردد بايد بعد از 24 ساعت به داخل استخر وارد كنيم .

 

 

كود سبز :

گياهان را مي‌توان بسته بندي كرده و به وسيله پايه‌هايي در داخل استخر قرار دهيم اين گياهان تخمير حاصل كرده و كود خوبي خواهند بود همچنين كاشت گياهاني مانند يونجه و شبدر در استخر قبل از آبگيري آن كود سبز خوبي را براي استخر فراهم مي‌كند .

 

كودهاي معدني :

كودهاي حيواني بيشتر در توليدات زئوپلانكتونها موثرند در حاليكه كودهاي معدني بيشتر در توليدات فيتوپلانكتونها كه مبناي تغذيه فيتوفاگ مي‌باشد ، موثرند ، تغييرات P H يكي از عوامل محدود كننده در استفاده از كودهاي آلي مي‌باشد در حاليكه كودهاي شيميايي فاقد اين روند هستند، تركيب توام كودهاي آلي و معدني شدت رشد زي‌شناوران را افزايش مي‌دهند .

 

مزاياي كودهاي معدني:

   1.     عناصر مورد نياز در كودهاي معدني 50-40 درصد تركيبات كود را شامل مي‌شود .

   2.     به راحتي آنها را مي‌توان حمل و نقل و در استخر پخش كرد .

   3.     تغييرات PH و اكسيژن كمتري در آب ايجاد مي‌نمايد .

   4.     پخش آنها در استخرها به راحتي امكانپذير است .

   5.     كودهاي معدني به سهولت به صورت محلول در مي‌آيند .

 6.  در استفاده از كودهاي فسفاته 36-24 ساعت عمل انحلال به طول مي‌انجامد در حاليكه كودهاي ازته به صورت لحظه‌اي قابل استفاده مي‌باشند .

 

كودهاي ازته به 3 صورت نيترات آمونيوم ، كود اوره و سولفات آمونيوم مصرف مي‌شود .

نيترات آمونيوم داراي 35-34 درصد ازت است‌كه موجب ايجاد شرايط نامساعد جهت رشد جلبكهاي ريسه‌اي مي‌گردد از آنجائيكه باندهاي اين كودها بتدريج آزاد مي‌گردد نسبت به كود اوره از ارزش به مراتب بيشتري برخوردار مي‌باشد .

كود اوره داراي 46 درصد ازت است و سنن تسريع عمل فتوسنتز مي‌شود . باندهاي آن سريعاً آزاد گشته و رنگ آب را به شدت سبز مي‌كند .

سولفات آمونيوم داراي 21 درصد ازت است و براي پايين آوردن P H استخر به‌كار مي‌رود .

 

 

كودهاي معدني فسفاته :

فسفر در زنجيره غذايي استخرها ، عضلات و اعصاب ماهي نقش مهمي دارد كودهاي فسفردار را به دو نوع سوپر‌فسفات و فسفات آمونيوم بيشتر مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه به راحتي در آب حل نمي‌شود .

جهت باروري مستمر و باكيفيت‌تر شدن استخرهاي پرورشي بهتراست از حوضچه‌هاي مكعبي شكل جهت عمل آوري كود استفاده شود جهت اين امر در هواي آفتابي و به صورت روزانه بين 100-50 كيلوگرم كود گاوي ،2-1 كيلوگرم كود فسفاته و 500 گرم كود ازته را باهم مخلوط نموده و پس از 24 ساعت تخمير كاملاًصورت پذيرفته و پروتئين ميكروبي كه در بالاترين حد خود مي‌باشد مي‌توان به تخليه آن اقدام كرد .

 

عوامل موثر بر كوددهي :

   1.     بهترين درجه حرارت براي كوددهي 27 –22 درجه سانتيگراد است .

   2.     مناسبترين مقدار اكسيژن محلول 8-7 ميلي‌گرم در ليتر است .

   3.     PH  بايد خنثي تا كمي قليايي باشد .

   4.     بهتر است كوددهي در دفعات زياد و مقدار كم و به صورت محلول انجام گيرد .

 5.  كف استخر بايد غيرقابل نفوذ باشد در غير اينصورت قسمت اعظم كود در اثر نفوذ آب از استخر خارج مي‌گردد .

 6.  از كوددهي در روزهاي ابري و باراني بايد پرهيز كرد زيرا مواد معدني مورد مصرف فيتوپلانكتونها قرار نگرفته و باعث تغييرات آب مي‌گردد .

 7.  ميزان مصرف كود گاوي حدود 100-80 كيلوگرم در روز آفتابي ، ميزان مصرف كود ازته  10-6 كيلوگرم در روز آفتابي و ميزان مصرف كود فسفاته5-3كيلوگرم در روز آفتابي است . كود سولفات آمونيوم را نيز به ميزان 5-2 كيلوگرم در هكتار براي كاهش P H مي‌توان بكار برد .

 

آهك دهي :

آهك را به صورت سنگ‌آهك ، كلسيت ، دولوميت و آهك زنده مصرف مي‌كنند ( مصرف سنگ آهك دو برابر آهك زنده است ) .

فوايد مصرف آهك :

1.            با افزايش قليائيت و دي‌اكسيد كربن باعث افزايش فتوسنتز مي‌شود

2.            غلظت مواد كلوئيدي ( گل‌آلودگي ) آب را كاهش داده و عمق نفوذ نور را بيشتر مي‌كند .

3.            باعث افزايش فعاليت ميكروبي مي‌شود .

4.            باعث نابودي انگلها و تعديل PH  آب مي‌شود .

5.            باعث افزايش كلسيم شده كه در رشد اسكلت موثر است .

6.            سبب جلوگيري از رشد جلبكهاي مزاحم مي‌شود .

 

تشخيص زمان آهك دهي :

   1.     PH  آب پايين‌تر از حد نرمال باشد .(اسيدي)

   2.     وقتي حاصلخيزي آب پايين است و در اثر كوددهي شكوفايي زيادي نداريم .

   3.     لجن استخر زياد است .

   4.     وجود بيماريها و انگلها .

 

ميزان مصرف آهك :

بر حسب موقعيت جغرافيايي ، هدف كاربرد ، جنس خاك بستر ، شرايط آب و عوامل بيماريزا مقدار آهك دهي متغير است .

در ابتداي دوره يك تن در هكتار و در طول دوره هر 20 روز 70-50 كيلوگرم در هكتار مورد نياز مي‌باشد . وبراي جلوگيري از رشد جلبك‌ها 300-200 كيلوكرم در هكتار .

 

 

 

 

 

چند نكته :

 1.  در استخرهايي كه رس كم و شن زياد دارند نبايد آهك زيادي به‌كار برد چون مواد آلي اين استخرها كم است و با تجزيه شدن آنها استخرها از اين نظر فقير مي‌شوند .

   2.     بهتر است بين مصرف كود فسفاته و آهك چند روز فاصله باشد .

 3.  آهك دهي بايد در جهت وزش باد و در هواي صاف و نور كافي و به طور يكنواخت صورت گيرد .

 4.  مي‌توان براي نابودي قارچها و انگلها و كاهش آمونياك آخور ماهي آمور را هر 15 روز يكبار با آهك ضدعفوني كرد .

 

 

زمان هوادهي

 

 

 

 

پرورش توام اردک و ماهی

 

 

 

تهیه و تنظیم :

        شرکت زرآبزی شمال

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه :

پرورش توام ماهي ، احشام و ماكيان داراي سابقه طولاني بوده و اردك بهترين گونه اي است كه با ماهي پرورش داده مي‌شود ودليل اين عموميت همزيست بودن اردك و ماهي است ، اردك هم درمحيط آبي و هم در خشكي زندگي مي‌كند . پرورش توام ماهي و اردك درآسيا نيز داراي سابقه طولاني است .

مزاياي پرورش توام اردك وماهي

·     حداكثر استفاده از كود اردك در استخر پرورش ماهي

·     دفع موجودات مضر رقيب براي ماهيها توسط اردك

·     اكسيژن دهي به طور طبيعي و يكنواخت

·     استفاده بهينه از داخل و سطح استخر پرورش ماهي

·     بهره بري بيشتراز منابع يكسان

 

تاسيسات لازم براي پرورش اردك

تاسيسات لازم براي پرورش جوجه اردك از سن يك روزگي :

با توجه به نياز جوجه اردك به دماي مناسب براي رشد و هواي سالم كه از حياتي‌ترين عوامل رشد جوجه اردكها مي‌باشد دقت در تنظيم حرارت و تهويه سالن نياز به تاسيسات خاص دارد و همچنين   مديريت دقيق سالن را مي‌طلبد . دماي مناسب براي رشد جوجه اردكها  از  32   –30          درجه سانتي گراد از يكروزگي آغاز شده و به ازاي هر هفته  2 درجه سانتي گراد  كاهش دما خواهيم داشت .

نكاتي چند در مورد طراحي سالن :

     ü        زاويه سالن بايد در جهت شرق به غرب طراحي بشود .

     ü        سقف سالن در صورت امكان عايق بندي باشد .

     ü        در صورتي كه تهويه روي ديوار قرار گرفته باشد ، نبايد روبروي پنجره واقع بشود .

     ü        در صورتي كه در كنار تهويه پنجره واقع بشود ، در هيچ زمان نبايد باز بشود .

  ü   بهترين روش نصب تهويه در سالنهاي باز و نيمه باز در وسط سالن و بر روي سقف مي‌باشد تعداد تهويه بايد توسط كارشناس محاسبه شود ، اما بطور تقريبي به ازاي هر 1000 قطعه 1 تهويه در نظر گرفته مي‌شود .

     ü        مساحت كل پنجره‌ها بايد 1/0 كف سالن باشد .

  ü   به ازاي هر 7 قطعه اردك بالغ يك متر مربع فضا در نظر گرفته مي‌شود . در صورتيكه برنامه‌ريزي رشد جوجه اردك يكماهه باشد مي‌توان به ازاي هر متر 20 قطعه در نظر گرفت . هر چه تعداد قطعه در هر متر بالاتر برود تهويه سالن بايد دقيقتر صورت گيرد .

  ü   بطور معمول درب كوچكي براي رفت و آمد كارگر در نظر گرفته مي‌شود كه بايد حتماً ضدعفوني كفش و پاها صورت گيرد .

     ü        بايد براي داخل سالن دمپائي جدا در نظر گرفته شود .

  ü   پنجره‌ها بايد توري داشته باشند و به پرده يا نايلون قابل حركت مجهز باشند . روش نصب نياز به تجربه عملي دارد .

 

عمليات قبل از ورود جوجه اردكها :

 

     ü        تخليه بستر سالن و دور كردن بستر از محل پرورش جوجه اردكها .

  ü   شتسشوي كامل سطوح با آب پرفشار كه به اين منظور مي‌توان از سمپاشهاي قوي استفاده كرد . لازم بذكر است كه در هيچ كجاي سالن نبايد فضولات دوره قبل باقي مانده باشد .

  ü   ضد عفوني با ضدعفوني كننده‌هاي رايج ، بايد توجه داشت در زمان ضدعفوني بايد سالن گرم بوده و منافذ بسته باشد .

  ü   بعد از خشك شدن سالن كف سالن و تا يك متر از ديواره‌ها توسط شعله افكن ، شعله داده مي‌شود .

     ü        بعد از شعله دادن ، و تا يك متر از ديواره‌ها  و كف سالن را آب‌آهك مي‌دهيم .

     ü        پس از خشك شدن سالن ، پوشال جديد را وارد سالن نموده و پخش مي‌كنيم .

  ü   تمام وسايل مورد نياز در سالن بايد كاملاً ضدعفوني شده و داخل سالن در گوشه‌اي قرار داده شود .

     ü        آخرين ضد عفوني و مهمترين مرحله ضد عفوني ، يعني دود دادن :

   1.     تهيه ظروف فلزي يا سفالي به تعداد مورد نياز

 2.  مواد مورد نياز ، پرمنگنات پتاسيم + فرمالين ، كه به نسبت نيم كيلو گرم پرمنگنات به يك ليتر فرمالين است .

   3.     حتماً بايد فرمالين روي پرمنگنات ريخته شود .

   4.     به ازاي هر 1000 قطعه حدود يك واحد مشخص شده تهيه مي‌شود .

   5.     دماي مورد نياز بالاي 30 درجه سانتي گراد مي‌باشد .

 

پرورش عملي جوجه اردكها :

قبل از ورود جوجه اردكها با يد نكات زير رعايت شود :

 1.  ضدعفوني سالن بطور كامل بعد از شستشوي سالن صورت گرفته و بعد از پخش كردن پوشال بايد گاز داده شود (نيم كيلو گرم پرمنگنات پتاسيم + يك ليتر فرمالين ) لازم به ذكر است اين دو ماده واكنش فعال داشته و بايد فرمالين روي پرمنگنات ريخته شود و به سرعت دربها را بسته و خارج بشويم .

 2.  در زمان گاز دادن بايد سالن گرم باشد ، يعني هيتر روشن و تمام پنجره‌ها بسته و تمام منافذ پوشانده شده باشد . و به مدت 12 ساعت در اين حالت بماند و سپس پنجره‌ها را باز نموده و سالن را كاملاً تهويه مي‌كنيم و پس از 12 ساعت بعد از شروع تهويه سالن آماده ورود جوجه اردكها مي‌باشد .

 3.  دماي داخل سالن قبل از ورود جوجه اردكها بايد حدود 32 ـ 30 درجه سانتي گراد تنظيم شود .

   4.     آبخوري‌هاي كله قندي و دانخوري‌ها در جاي خود مستقر باشند .

 

مقدمات ورود جوجه اردك :

24 بعد از اتمام ضد عفوني سالن آمده ورود جوجه اردكها مي‌باشد .

دانخوري‌ها و آبخوري‌ها را آماده كرده و در جاي خود قرار مي‌دهيم ، در ضمن آبخوري‌ها را تا يك‌سوم آب مي‌ريزيم .

روش چيدن دانخوري و آبخوري :

آبخوري هاي كله قندي به فاصله نيم متر از هر ديوار چيده شده و بين دو آبخوري‌ حدود يك تا يك‌و‌نيم متر فاصله بايد باشد و بين هر آبخوري يك دانخوري قرار مي‌گيرد .

با توجه به نياز جوجه اردكها براي هفته اول آب وشكر به نسبت 1% و مولتي ويتامين به نسبت يك در هزار به صورت محلول تهيه و در اختيار جوجه اردكها قرار مي‌گيرد . اين عمل حداقل 3 روز و حداكثر 7 روز ادامه مي‌يابد .

تغذيه جوجه اردكها در مراحل مختلف رشد :

با توجه به خصوصيات خاص اين پرنده و نيازهاي غذائي در مراحل مختلف رشد بسيار با اهميت بوده و براي رسيدن به رشد بهتر بايد نيازهاي غذائي استاندارد تامين گردد .

 

 

 

احتياجات غذائي جوجه اردك پكن سفيد به درصد

 

 

 

 

 

توضيحاتي در ارتباط با تنظيم جيره غذائي به صورت تجربي در پرورش اردك

با توجه به مشكلات فروش اردك و مشكلات كشتارگاهي ، اين صنعت را ضعيف نموده است و عدم فعاليت صنايع تبديلي نيز بر اين مشكل تاثير قابل ملاحظه‌اي داشته است لذا كاهش هزينه توليد با توجه به مقاومت اين پرنده و هماهنگي سيستم اين پرنده با غذاهاي كم هزينه مي تواند پرورش اين پرنده را اقتصادي كند .

     ×        استفاده از ضايعات كشتارگاهي مانند سر و پاي مرغ

     ×        استفاده از منابع گياهي ( سلولزي ) در غذاي اين پرنده

     ×        استفاده از سبزي‌هاي تازه بجاي مكمل هاي ويتاميني

روش استفاده از ضايعات كشتارگاهي

استفاده از ضايعات كشتارگاهي از هفته اول به صورت اوماج با سبوس است و روش كار به اين صورت است كه اين ضايعات ابتدا از كشتارگاه تهيه شده و كاملاً پخته تا تمام بخشهاي استخواني كاملاً نرم شود سپس با سبوس برنج مخلوط نموده و به جوجه اردكها مي‌دهند بايد توجه داشت اين عمل بايد در هر مرحله به صورت تازه و به ميزان مورد نياز تهيه شود چون به سرعت قابليت فساد پذيري دارند .

روش استفاده از منابع گياهي

جوجه اردكها و غازها از ماه اول به بعد توانمندي جذب مواد غذائي از علوفه‌هاي خشبي را دارند كه اين منبع غذائي توسط باكتري‌هاي سيستم گوارشي اين پرندگان قابل آزاد شدن مي‌باشد فقط بايد سيستم گوارشي اين پرندگان به استفاده از منابع علوفه‌اي عادت كرده و باكتري‌هاي سيستم گوارشي به ميزان كافي رشد كرده باشد .

لازم به ذكر است با توجه به استفاده از منابع گياهي نياز ويتاميني اين پرنده نيز تامين خواهد شد در صورتيكه از منابع گياهي استفاده نشود بايد از مكمل‌هاي ويتاميني به صورت صنعتي استفاده نمود .

 

 

جيره پيشنهادي در سيستم صنعتي

 

 

لازم به ذكر است كه جيره هاي تنظيم شده با مواد غذائي قابل دسترس و هزينه كمتر مي‌توان تنظيم نمود . لذا بايد توجه داشت اين تنها نمونه‌اي از جيره‌هاي بالانس شده مي‌باشد . براي رسيدن به يك جيره غذائي كه با ارزش غذائي مناسب و حداقل هزينه نياز به كارشناس خبره در اين زمينه است كه به تنظيم جيره غذائي آگاهي كافي داشته باشد .

 

شرکت زرآبزی شمال

در زمينه‌هاي ذيل آماده ارائه خدمات مي‌باشد :

 1.  ارائه خدمات مشاوره‌اي در زمينه تكثير و پرورش ماهيان سردابي ـ گرمابي و ماهيان خاوياري

   2.     مديريت آببندانها و تضمين افزايش توليد و مشاوره در زمينه اجاره آببندانها

   3.     امكان سنجي و تهيه طرحهاي توجيه اقتصادي آبزي پروري

   4.     تهيه بچه ماهي سالم

   5.     جيره نويسي و كنترل تغذيه ماهيان سردابي ـ گرمابي و ماهيان خاوياري

   6.     پيشگيري و درمان بيماريهاي ماهيان پرورشي

   7.     ارائه خدمات صيادي

   8.     بازاريابي ماهيان پرورشي

   9.     برگزاري كلاسهاي آموزشي تكثير و پرورش آبزيان ، دام و طيور

10.  خدمات دام و طيور و تهيه جوجه يكروزه

11.  اجراي طرحهاي زيست محيطي و مديريت و سامان دهي  رودخانه ها

12.  مبارزه با آفات و بيماريهاي مختلف كشاورزي و دامي

13.  خدمات تبليغاتي در مورد محصولات كشاورزي و شيلاتي

14.  خدمات مشاوره‌اي در مورد طرحهاي گلخانه‌اي و پرورش قارچ

15.  صادرات و واردات محصولات و صنايع وابسته به كشاورزي

16.  برگزاري نمايشگاه هاي كشاورزي ، شيلات و صنايع وابسته

17.  مشاوره در زمينه عمل‌آوري ، فرآوري و بسته بندي محصولات كشاورزي و شيلاتي

 

 

آدرس : بابل ـ خیابان هفده شهریور – جنب سینما انقلاب – پاساژ بختیاری- واحد 10 ـ شركت زرآبزي شمال

كد پستي : 75311-47137              تلفن :   2229048ـ0111

                                               موبايل:   09113117209 ( شکری )

                                                          0911314۷۰۶۴ ( شهابی )  

g.mail:7karas@gmail.com

http://ZarAbziShomal.persianblog.com

http://ponos.blogfa.com

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

طرز تشخيص ماهي تازه و سالم از ماهي مانده و فاسد

 

شركت زر آبزي شمال :

 ارائه كننده كليه خدمات در مورد آبزيان

آدرس : بابل ـ خیابان هفده شهریور – جنب سینما انقلاب – پاساژ بختیاری- واحد 10 ـ شركت زرآبزي شمال                                    كد پستي : 75311-47137              تلفن :   2229048ـ0111

راهنماي تشخيص ماهي منجمد سالم

از آنجا كه استفاده از ماهي تازه براي همه مصرف‌كنندگان ميسر نيست ، لذا بخشي زيادي از مصرف ماهي به صورت منجمد است . مشخصات ماهي منجمد سالم به اين صورت است .

      1.        بدن ماهي بعد از رفع انجماد هنوز حالت درخشندگي دارد .

      2.        حالت ارتجاعي و سفت بودن گوشت ماهي بعد از انجماد نيز حفظ مي‌شود .

      3.        گوشت سالم ماهي منجمد هنگام پخته شدن از هم وانرفته و سفت مي‌باشد .

      4.        ماهي منجمد سالم پس از رفع انجماد آبچك چنداني ندارد و گوشت آن آبدار است .

      5.        هنگام خالي كردن امعا و احشاي ماهي ، بوي چنداني ندارد و گوشت آن خشك نيست .

 

علائم مهم و واضح تازگي ماهي غير منجمد

 

      1.        بدن از لايه نازكي از مخاط پوشيده شده است .

      2.        چشمهاي ماهي تازه وشفاف است و برق مي‌زند و كمي برجسته است .

      3.        آبششهاي ماهي قرمز و سالم است .

      4.        اگر ماهي تازه را از وسط بدن در كف دست قرار دهيم ، بخش سر و دم ماهي خم نمي‌شود و حالت ارتجاعي دارد .

      5.        جاي انگشت روي بدن ماهي نمي‌ماند . و گوشت كاملاً به استخوان چسبيده است .

      6.        دهان و نيز مخرج ماهي كاملاً بسته است .

      7.        ماهي تازه آبچك ( آبي كه با خونابه از ماهي ترشح مي‌شود ) ندارد .

آدرس : بابل ـ خیابان هفده شهریور – جنب سینما انقلاب – پاساژ بختیاری- واحد 10 ـ شركت زرآبزي شمال

كد پستي : 75311-47137              تلفن :   2229048ـ0111

                                               موبايل:   09113117209 ( شکری )

                                                          0911314۷۰۶۴ ( شهابی )  

g.mail:7karas@gmail.com

http://ZarAbziShomal.persianblog.com

http://ponos.blogfa.com

 

 

 

     ×        صدور موافقت اصولي

 

   1.     تقاضاي صدور موافقت اصولي پرورش آبزيان طبق فرم موجود

   2.     تكميل فرم اطلاعات متقاضي جهت صدور موافقت اصولي

   3.     بازديد از محل مورد تقاضا و تكميل فرم اظهارنامه كارشناسي

 

   4.     مدارك مورد نياز جهت صدور موافقت اصولي

 

 

     ü        فرم تقاضاي صدور موافقت اصولي

     ü        مدارك شخصي(عكس ، فتوكپي پايان خدمت يا معافيت ، فتوكپي شناسنامه )

     ü        مدارك شركت (اساسنامه ، آگهي تاسيس ، روزنامه رسمي ، مدارك شخصي اعضاي هيئت مديره )

     ü        فرم اطلاعات متقاضي

     ü        اظهارنامه كارشناسي

     ü        نتايج آزمايش آب و خاك

     ü        فرم تعهد كارمند نبودن

 

   5.     درصورت موافقت كميسيون صدور پروانه

   6.     صدور موافقت اصولي

صدور پروانه تاسيس

 

   1.     تقاضاي صدور پروانه تاسيس

   2.     مدارك مورد نياز صدور پروانه تاسيس

 

     ü        تقاضاي صدور پروانه تاسيس

     ü        رونوشت موافقت اصولي (داراي اعتبار)

     ü        گواهي سازمان محيط زيست

     ü        گواهي عدم ممنوعيت تبديل اراضي

     ü        قرارداد يا مجوز برداشت آب

     ü        قرارداد بهره‌برداري از آب

     ü        گواهي اداره كل دامپزشكي

     ü        طرح اجرائي

     ü        نقشه‌هاي اجرائي

     ü        تعهد نامه رعات موارد قانوني

     ü        اسناد مالكيت مورد قبول(سند رسمي، بنچاق،قولنامه،مبايعه‌نامه ، تقسيم‌نامه)يا گواهي واگذاري زمين مورد نظر مراجع ذيربط

تبصره: در مورد زمين‌هاي استيجاري باارائه اجاره‌نامه به مدت 10 سال

     ü        ارائه گواهي طي دوره آموزشي و ترويجي عمومي پرورش ماهي

 

   3.     در صورت موافقت كميسيون صدور پروانه

   4.     صدور پروانه تاسيس

   5.     تقاضاي صدور پروانه بهره‌برداري

 

 

صدور پروانه بهره‌برداري

 

   1.     تقاضاي صدور پروانه بهره‌برداري

   2.     مدارك مورد نياز جهت صدور پروانه بهره‌برداري

 

     ü        تقاضاي صدور پروانه بهره‌برداري

     ü        رونوشت پروانه تاسيس داراي اعتبار

     ü        تكميل فرم گزارش كارشناسي مبني بر اتمام عمليات ساختماني طبق طرح و نقشه مصوب

     ü        ارائه گواهي دوره آموزشي و ترويجي تكميلي پرورش ماهي

 

   3.     در صورت موافقت كميسيون صدور پروانه

   4.     صدور پروانه بهره برداري

 

 

 

 

 

پودر ماهی

 

پودر ماهی از مکملهای غذائی و پروتئینی در تغذیه آبزیان می باشد و به واسطه ویژگیهای ذیل از اهمیت زیادی بر خوردار است :

 

1.    پودر ماهی یک منبع غنی پروتئینی می باشد .

2.  پودر ماهی از نظر دارا بودن اسیدهای آمینه ضروری همانند متیونین و لیزین که برای رشد و تولید اهمیت زیادی دارند ، غنی می باشند .

3.  انرژی قابل سوخت و ساز پودر ماهی نسبت به سایر منابع پروتئینی که در تغذیه آبزیان بکار برده می شود ، بالاتر بوده و حاوی 2850 الی 3000 کیلو کالری انرژی قابل سوخت و ساز   می باشد . این ماده بعنوان منبع انرژی برای آبزیان بسیار ارزشمند است زیرا چربی و پروتئین آن به راحتی از جداره دستگاه گوارش جذب می شود .

4.  پودر ماهی یکی از مهمترین محصولات فرعی حاصل از صنعت شیلات می باشد و حدود 95 درصد از ماده خام مصرفی در تهیه آن را موادی تشکیل می دهند که بطور مستقیم مورد استفاده انسان قرار نمی گیرد .

5.  پودر ماهی و سپس آب مغذی حاصل از آن منابع مناسبی جهت تامین پروتئین ، کلسیم ، فسفر ، ویتامینهای گروه )  B  ریبوفلاوین ، کولین ، B12 ) می باشد و در ضمن به علت وجود فاکتورهای ناشناخته رشد (UGF ) باعث افزایش رشد آبزیان می شود .

6.    پودر ماهی از تعادل اسیدهای آمینه در تطابق با احتیاجات آبزیان برخوردار است .

7.  پروتئین پودر ماهی با توجه به ماده خاص مصرفی و تکنولوژی تولید با درصدهای متفاوت بین 55% الی 72% موجود می باشد . پودر ماهی مرغوب معمولا بالاتر از 60% پروتئین دارند .

8.    ازت آزاد یا T.V.N  به تازگی پودر ماهی بستگی دارد و نباید از 130 میلی گرم درصد بیشتر باشد .

9.  چربی پودر ماهی بر حسب نوع ماهی از 4/3 تا 3/11 درصد متفاوت می باشد . چربی به علت افزایش فساد پذیری و بالا بودن امکان خودسوزی عامل منفی تلقی می شود . میزان چربی در  پودر ماهی باید کمتر از 10% باشد و برای نگهداری آن از آنتی اکسیدان استفاده شود .

 

خلاصه ای از روش تولید پودر ماهی به روش کانتنیوس یا پیوسته

 

روش کانتنیوس روشی است که در این سیستم مواد اولیه اندک اندک ولی به صورت پیوسته و بدون وقفه به روش پخت و پرس و خشک کردن صورت می گیرد و مدت تولید در این روش از ابتدای ورود مواد اولیه تا مرحله کیسه گیری و توزین کیسه ها حدود 40 دقیقه می باشد که با توجه به زمان اندک تولید کیفیت نوع محصول بالا می باشد .

1.  تحویلگیری : شامل دو دسته ضایعات کنسروی که شامل گوشت خرد شده و استخوان برگشت داده شده از کنسرو سازی می باشد و گروه بعدی نیز شامل ماهیهای غیرماکول و یا ماهیهائی که چندان مصرف انسانی ندارند ، می باشند . که بعد از تحویلگیری و شستشو توسط بالابر حلزونی به سمت سالن تولید هدایت می شوند .

2.  پخت : در این دستگاه که طول آن 4 متر است بار ضایعات از اطاق تحویلگیری توسط بالابر به این قسمت هدایت شده و از جداره دستگاه بطور غیر مستقیم تا حدود 170 درجه سانتی گراد و از داخل نیز بخار مستقیم تا دمای 220 درجه سانتی گراد به آن داده شده تا بار بصورت له شده و داغ بعد از 5 دقیقه وارد مرحله پرس شود .

3.  پرس : در این مرحله بار ضایعات به روش پرس حلزونی پرس شده تا حدود 70% خون ، آب و چربی آن گرفته شده و الباقی به صورت تفاله خشک وارد مرحله خشک گردد .

4.  خشک کردن : بار پرس شده در این قسمت که به طول 12 متر است و در دمای غیر مستقیم 180 درجه سانتی گراد می باشد به جلو رانده می شود که در آخر پودر حاصل کاملا خشک و داغ می باشد و به قسمت سرد کن هدایت می شود .

5.  سرد کن : در این قسمت پودر داغ توسط هوای سرد مستقیم و جداره سرد دستگاه که با سیستم خنک کن سرد می شود ، گرمای آن گرفته و در همین مرحله به مقدار 7 در هزار آنتی اکسیدان اضافه می گردد .

6.  آسیاب و کیسه گیری : پودر خروجی از سرد کن به طرف آسیاب هدایت شده و سپس توسط دستگاه پنومات و پرکن کیسه گیری می شود و بعد از توزین توسط سردوز ، گونیها دوخته و آماده می گردد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نقش صدف معدنی در تغذیه آبزیان

 

مواد تغذیه از نظر علم تغذیه به دو دسته تقسیم می شوند : مواد معدنی و مواد آلی

مواد معدنی نیز خود به دو دسته تقسیم می شوند :

الف – عناصر ضروری شامل : 1 - عناصرعمده (macroelements  ) مانند کلسیم ، فسفر ، پتاسیم ، سدیم ، منیزیم ، کلر ، گوگرد

2 – عناصر کمیاب ( microelements ) مانند آهن ، مس ، کبالت ، منگنز ، روی و ...

ب – عناصر غیر ضروری : مانند تیتانیوم ، سرب و ....

 

از بین عناصر معدنی کلسیم ، کاتیون بوده و فسفات ، آنیون می باشند . حلالترین و در عین حال قابل جذبترین شکل عناصر برای آبزیان پرورشی حالت ساده یونی اتم یا گروه یونی اتم است .

کلسیم فراوانترین عنصر معدنی موجود در بدن ماهیان و آبزیان پرورشی بوده و جزء مهم استخوان و دندان ماهیان و اسکلت خارجی سخت پوستان می باشد . به طوریکه 98% کل کلسیم بدن در استخوان و دندان و اسکلت خارجی قرار دارد . علاوه بر این کلسیم جزء لازم سلولهای زنده و مایعات بافتی است این عناصر برای فعالیت تعدادی از سیستمهای آنزیمی شامل آنهائی که در انتقال جریانات عصبی و همچنین انقباضات ماهیچه ای دخالت دارند ، لازم و ضروری است .

ویتامین ( D3 ) (کولکسیفرول ) ، جذب کلسیم را در روده به شدت افزایش می دهد . بنابراین برای جذب کلسیم از دستگاه گوارش آبزیان وجود این ویتامین ضروری است .

در کپور ماهیان به دلیل عدم وجود معده و غدد ترشحی اسید معده هنگامی که منبع کلسیم جیره پودر استخوان باشد جذب موثری توسط این ماهیان دیده نمی شود . بنابراین اگر منبع کلسیم از منو کلسیم فسفات و یا پودر میکرونیزه صدف معدنی ( فسیلی ) باشد قابلیت جذب کلسیم در دستگاه گوارشی این ماهیان به شدت افزایش می یابد .

 

علائم کمبود کلسیم در آبزیان پرورشی :

 

1.    تعویق رشد و کارائی ضعیف تغذیه

2.    کاهش مصرف غذا

3.    کاهش فعالت و افزایش حساسیت به استرسهای محیطی

4.    تغییر حالت در اسکلت داخلی و خارجی بدن

5.    نا هماهنگ و غیر عادی شنا کردن

6.    حساسیت به خونریزی داخلی

7.    کاهش طول عمر و افزایش تلفات

8.    کاهش تحریک پذیری اعصاب و بافت ماهیچه ای بدن

 

منابع تامین کلسیم مورد نیاز آبزیان پرورشی :

 

پودر ماهی ، پودر ضایعات کشتارگاهی دام و طیور و پودر استخوان منابع غنی کلسیم می باشند ولی ازآنجائی که کلسیم و فسفر این منابع به صورت تری فسفات کلسیم می باشد ، قابلیت دسترسی اندکی برای آبزیان پرورشی به خصوص کپور و میگو دارد .

قابلیت دسترسی به کلسیم معدنی بستگی به قابلیت حل نمک مربوطه داشته و با آن رابطه مستقیم دارد .

بنابراین منو فسفات کلسیم به همراه پودر صدف میکرونیزه غنی شده با ویتامین ( D3 ) بهترین منابع تامین کننده کلسیم و فسفر برای آبزیان پرورشی می باشد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

خلاصه ای از طرح سیستم مدار بسته با استفاده از تجهیزات ECOFISH

 

کیفیت آب :

 

 منبع تامین آب پرورش ، چاه می باشد که دمای آن حدود 12 درجه سانتیگراد و PH ، 2/7 می باشد ، و بقیه فاکتورها باید به اندازه قابل قبول برای پرورش ماهی باشد .

 

طرح تولید :

 

هچری برای تولید 35000 ماهی انگشت قد تا سایز 5 گرم و چهار دوره پرورش در سال طراحی شده است . بخش پرواری ( Grow Out ) از دو تانک پرورشگاه با ابعاد 30 مترمکعب تشکیل شده و همچنین از دو گروه دو تانکی ( هر تانک 100 مترمکعبی ) برای دوره رشد تا زمان برداشت .

بطور میانگین 32000 قطعه ماهی انگشت قد 5 گرمی در تانک30 مترمکعبی ریخته می شود . بعد از 11 هفته در سایز 90 گرمی آنها به صورت گروهی به دو تانک پرورشی معرفی می شوند . 13 هفته بعد از اولین معرفی یک گروه جدید 32000 قطعه ای انگشت قد به تانکهای 30 مترمکعبی وارد می کنیم که گروه جدید را تشکیل می دهند . در این شیوه برای جلوگیری از شیوع بیماری ، هر نسل از نسل دیگر به طور جداگانه نگهداری می شود ، هرگروه از تانکهای رشد پرواری و تانکهای پرورش دارای یک سیستم عمل آوری آب مخصوص به خود هستند و بهتر است هر کدام وسایل مخصوص رسیدگی به ماهی را بطور جداگانه داشته باشند که مجبور به حمل وسایل در قسمتهای مختلف مزرعه نشوند .

 

برداشت بعد از هر معرفی به صورت زیر است :

 

از 25 هفته بعد از ریختن ماهی ، با سایزی حدود 500 گرم می توان برداشت را آغاز نمود و از آن زمان برداشت می توان هر دو هفته یکبار بسته به نیاز بازار برداشت نمود .

طرح تولید بر اساس تخمین محافظه کارانه رشد انجام شده یک برداشت 4 – 2 هفته یکبار بین هفته های 35 – 25 را نشان می دهد . تولید هر دوره 25 تن است ه در سال حدود 100 تن می شود .

 

توضیحات فنی مزرعه :

 

طرح بندی مزرعه بر اساس عقیده ECOFISH  با تانکهای هشت ضلعی و تولیدات مخصوص آب ورودی و خروجی هر تانک برای کنترل کیفیت آب داخل تانک تجهیز شده است .

فرض بر این است که منبع آب که یک چاه زمینی است که از نظر سلامتی دارای کیفیت خوبی است .

 

طرح بندی هچری :

 

هچری از اتاقی برای گرفتن و هچ کردن تخمها تشکیل شده و با ترافهای مخصوص هچری تجهیز شده است ، که شامل جعبه های هچ کردن و توریهای مخصوص هچری و یک اتاق با دو استخر 8 ضلعی با حجم 10 مترمکعب از جنس فایبرگلاس برای زمان آغاز غذادهی تا زمان 10 گرمی است تمام این تانکها باید با یک  ECO - FLOW  ( ورودی ) و یک ECO – TRAP ( خروجی ) تجهیز شده باشند . بای اولین دوره هنگامیکه انگشت قدها کوچکتر از 3-2 گرم هستند یک صفحه توری بر روی TRAP         ( گیرنده مواد زائد ) در کف هر تانک قرار داده می شود .

دمای اب در دوره هچ کردن باید حدود 10-8 درجه سانتیگراد نگهداشته شود و هنگام شروع غذادهی به 16-12 درجه سانتیگراد افزایش یابد .

منبع آب سیستم در اتاق هچری دارای سیستم طراحی ساده ای است و هوادهی و سیستم گرمائی / سرمائی را شامل می شود ، 95-92 درصد جریان اب تانک بوسیله فیلتر مکانیکی و اکسیژن ده ها به سیستم بر می گردد که در نتیجه جریان آب عمل آوری شده حدود 2 متر مکعب در ساعت می باشد .

 

طراحی بخش پرواری :

 

بخش پرواری شامل دو تانک هشت ضلعی با ابعاد 6*6 با عمق 5/1 متر ( 32 مترمکعب ) و چهار تانک 7*7 با عمق 3/2 متر ( 100 مترمکعب ) است . تانکها از با دیواره های با جنس آلمینیوم ساخته شده اند و در قسمت داخلی پوششی از جنس فایبرگلاس دارند که روی زمین کف سازی شده بتونی قرار می گیرند . تانکها دارای دیواره مشترک بوده و هر کدام دارای یک سیستم ECO – FLOW برای ورودی آب و یک ECO – TRAP برای جداسازی ذرات کوچک و خودپالائی آب دارا می باشند .

هر گروه تانکهای پرواری دارای سیستم چرخه آب جداگانه ای هستند که از مخلوط شدن آب بین نسلهای مختلف جلوگیری می کند .

سیستم گردش آب از واحدهای مشابه بخشهای تولیدی ماهیان انگشت قد تشکیل شده :

v   سیستم زداینده مواد زاید ECO – TRAP که مواد زائد ته نشین شده را از تانک می گیرد  .

v   فیلتر مکانیکی با مش 60 میکرون که مواد زائد کوچک را به تله می اندازد .

v   بیوفیلتر با هواده که آمونیاک و CO2 را حذف می کند .

v   اکسیژن دهنده ها که اکسیژن مصرف شده را جبران می کنند .

v بسته به کیفیت غذا و میزان آب عمل آوری شده ممکن است ، فرایند پروتئین گیری یا اضافه کردن ازن و uv لازم باشد تا آب با کیفیت بالا و مطمئن به تانک بازگردد .

 

آب در تمام دوره پرورش باید گرمائی حدود 16 درجه سانتیگراد داشته باشد ، این عمل با استفاده از وسایل گرمایشی در آب ورودی / خروجی انجام می شود و یک پمپ گرمایشی برای تنظیم نهائی دما در ورودی آب عمل آوری شده قرار می گیرد .

آب بوسیله نیروی ثقل از داخل تانک به فیلتر مکانیکی جریان پیدا می کند و به بیوفیلتر پمپ می شود و دوباره از بیوفیلتر به سمت اکسیژن دهنده ها پمپ شده و تانک باز می گردند .

حجم منبع آب عمل آوری شده در بخش ماهیان پرواری باید حدود 30 متر مکعب در ساعت باشد .

مهمترین پارامتر ی که باید کنترل شود اکسیژن داخل تانکها است . بناباین هر تانک باید دارای یک سنسور اکسیژن با اندازه گیری مداوم و یک هشدار برای هر گونه تغییرات ، داشته باشد ( البته این سیستم در داخل کشور کمتر استفاده شده است ) .

توصیه ما یک کنترل کننده مرکزی plc و یک سیستم کنترل کننده دیده بانی است که با یک برنامه       نرم افزاربرای طرح تولید تجهیز شده است همه علامتها مثل غذاده ها ، سنسور اکسیژن ، کنترل کننده سطح آب ، پمپ و غیره بوسیله یک چنگک به یک کابل متصل شده است که تمام اطراف استخر را احاطه می کند و در نهایت به اتاق کنترل مرکزی هدایت می شود .

 

توضیحاتی در مورد ECO FISH  :